Thời gian qua, công tác phòng, chống tham nhũng đã có những tiến triển, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vụ án tham nhũng, tiêu cực lớn, gây hậu quả nghiêm trọng.
Tuy nhiên, việc xử lý các vụ án vẫn còn chậm, chưa thực sự đạt hiệu quả cao. Tại buổi tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIV, cử tri Khánh Hòa đã kiến nghị một số nội dung liên quan đến việc nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng. Cụ thể như sau:
Nội dung 1:
“Tiếp tục tăng cường, quyết liệt, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp tham nhũng, tiêu cực nhất là các vụ tham nhũng lớn gây hậu quả nghiêm trọng…; tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng”.
Thanh tra Chính phủ trả lời:
Với quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước cùng sự tham gia của toàn xã hội trong công tác phòng, chống tham nhũng, thời gian qua, công tác phòng, chống tham nhũng đã đạt được những kết quả tích cực: Các biện pháp phòng ngừa đã làm giảm thiểu nguy cơ phát sinh các vụ việc tham nhũng; công tác phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các vụ việc, vụ án tham nhũng, đặc biệt là các vụ tham nhũng lớn và những người có hành vi tham nhũng giữ chức vụ cao trong bộ máy nhà nước được quan tâm, chỉ đạo sát sao; quyết tâm thu hồi triệt để tài sản tham nhũng… những kết quả đó đã củng cố niềm tin của Nhân dân vào công cuộc phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán các lĩnh vực có nhiều nguy cơ và dư luận về tiêu cực, tham nhũng như: các dự án đầu tư lớn; quản lý, sử dụng đất đai; cổ phần hóa, thoái vốn, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; việc mua bán, chuyển nhượng tài sản công; các dự án mua sắm lớn từ tài sản nhà nước… Tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, xử lý dứt điểm những vấn đề tồn đọng kéo dài, gây bức xúc mà cán bộ, đảng viên, Nhân dân quan tâm. Tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực tiếp chỉ đạo hàng loạt các vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp được điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm minh, nhiều vụ án tồn đọng từ những năm trước đã được giải quyết, số vụ án khởi tố mới năm sau cao hơn năm trước. Đặc biệt, công tác phát hiện, điều tra án tham nhũng không ngừng được cải thiện ở địa phương, giảm dần số địa phương không có án tham nhũng khởi tố mới, bước đầu khắc phục được tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. Công tác thu hồi tài sản thất thoát trong các vụ án tham nhũng ngày càng được thực hiện triệt để và hiệu quả hơn, tỷ lệ thu hồi năm sau cao hơn năm trước. Đã phối hợp xét xử nghiêm minh các vụ án tham nhũng, trong đó có bị cáo từng là cán bộ cao cấp, qua đó khẳng định quyết tâm của Đảng là “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”, “bất kể người đó là ai” trong công tác phát hiện, xử lý tham nhũng. Trong đó, dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ đã tiến hành thanh tra, phát hiện sai phạm, kiến nghị xử lý quyết liệt, đúng pháp luật nhiều vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, trong đó có vụ rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, mang tính đột phá trong đấu tranh xử lý tham nhũng, được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm, đánh giá cao.
Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống tham nhũng được đưa vào hệ thống giáo dục, đào tạo và triển khai rộng rãi, tạo sự tác động nâng cao nhận thức trong xã hội về phòng, chống tham nhũng; các biện pháp phòng ngừa tham nhũng được đẩy mạnh thực hiện, rà soát, đánh giá, sửa đổi phù hợp hơn đã ngày càng phát huy hiệu quả phòng ngừa tham nhũng. Vai trò của các tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội, hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan thông tấn, báo chí và Nhân dân trong phòng, chống tham nhũng được đề cao, nhất là vai trò giám sát và phản biện xã hội; nhiều vụ việc sai phạm, tham nhũng được phát hiện, xử lý qua việc phát huy vai trò, trách nhiệm của xã hội trong phòng, chống tham nhũng; cơ chế bảo vệ, khen thưởng xứng đáng người tố cáo hành vi tham nhũng được xây dựng và tổ chức thực hiện, góp phần quan trọng nâng cao vai trò, trách nhiệm của xã hội và mỗi người dân trong phòng, chống tham nhũng.
Phát huy kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, Đảng và Nhà nước tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ cụ thể sau:
- Thực hiện đồng bộ các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, Nghị định số 59/2019/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng và đặc biệt là Nghị định số 130/2020/NĐ-CP về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị.
- Thực hiện nghiêm Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng. Tăng cường công tác tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý thông tin tố cáo, phản ánh về tham nhũng; bảo vệ người tố cáo theo Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 10/01/2019 của Bộ Chính trị; Quy định số 11-QĐi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân; quy định về xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, đơn vị; quy định về việc thôi giữ chức vụ, miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ, lãnh đạo, quản lý; cơ chế bảo vệ người dân phản ánh, tố giác và tích cực đấu tranh chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên; cơ chế kiểm soát quyền lực trong phòng, chống tham nhũng…
- Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện thể chế về quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiếp tục hoàn thiện dự án Luật Thanh tra (sửa đổi); Đề án về xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn (đang lấy ý kiếm tham gia); Quy chế phối hợp giữa các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập; rà soát, đề xuất bổ sung chương trình công tác của Chính phủ để triển khai đầy đủ nhiệm vụ về sửa đổi, bổ sung các Luật và các văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, bảo đảm “không thể tham nhũng”.
- Hoàn thiện các quy định xây dựng nền công vụ minh bạch, liêm chính, phục vụ; tăng cường chỉ đạo, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa trong công tác phòng, chống tham nhũng ở địa phương, cơ sở; tiếp tục thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng trong nội bộ các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, không để cán bộ, công chức có hành vi tham nhũng, tiêu cực làm nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; tập trung xử lý nghiêm khắc, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc theo Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ.
- Tổ chức thực hiện Đề án tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2019 – 2021 theo Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 11/7/2019 của Thủ tướng Chính phủ; chú trọng đổi mới hình thức, cách thức tuyên truyền, phổ biến về phòng, chống tham nhũng; kịp thời chỉ đạo, định hướng, cung cấp đầy đủ thông tin về quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng, kết quả công tác phòng, chống tham nhũng liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước theo Quy định số 65-QĐ/TW ngày 03/02/2017 của Ban Bí thư Trung ương Đảng. Tích cực phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên trong việc tiếp nhận thông tin về phát hiện, xử lý tham nhũng; động viên Nhân dân tích cực tham gia phát hiện, phản ánh, tố cáo, cung cấp thông tin về tham nhũng.
- Tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán các lĩnh vực có nhiều nguy cơ và dư luận về tiêu cực, tham nhũng như: Các dự án đầu tư lớn; quản lý, sử dụng đất đai; cổ phần hóa, thoái vốn, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; việc mua bán, chuyển nhượng tài sản công; các dự án mua sắn lớn từ tài sản nhà nước… Tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, xử lý dứt điểm những vấn đề tồn đọng kéo dài, gây bức xúc mà cán bộ, đảng viên, Nhân dân quan tâm. Tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ; kiểm soát tài sản, thu thập.
- Đẩy nhanh tiến độ xác minh, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án, xử lý các vụ việc tham nhũng, kinh tế đã phát hiện. Tăng cường phối hợp, tập trung lực lượng để kết thúc điều tra, truy tố, xét xử các vụ án, xử lý các vụ việc tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp theo đúng Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.
Nội dung 2:
“Việc xử lý các vụ án tham nhũng gây hậu quả nghiêm trọng tuy có tiến triển nhưng còn chậm; nhiều công trình lớn trên cả nước bị chậm tiến độ, đội vốn cao nhưng chất lượng lại kém, thậm chí có những công trình chưa đưa vào sử dụng đã hư hỏng làm giảm lòng tin của Nhân dân. Đề nghị Chính phủ có biện pháp chỉ đạo, khắc phục tình trạng trên”.
Thanh tra Chính phủ trả lời:
Trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán các lĩnh vực có nhiều nguy cơ và dư luận về tiêu cực, tham nhũng như: Các dự án đầu tư lớn; quản lý, sử dụng đất đai; cổ phần hóa, thoái vốn, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; việc mua bán, chuyển nhượng tài sản công; các dự án mua sắm lớn từ tài sản nhà nước… Tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, xử lý dứt điểm những vấn đề tồn đọng, kéo dài, gây bức xúc mà cán bộ, đảng viên, Nhân dân quan tâm. Tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ.
Năm 2020, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Định hướng chương trình thanh tra, trong đó tập trung: (1) Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, trong đó chú trọng thanh tra việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa sang kinh doanh đất, xây dựng nhà giai đoạn 2011 – 2017 (theo Nghị quyết số 60/2018/QH14 của Quốc hội và Nghị quyết số 73/NQ-CP ngày 23/9/2019 của Chính phủ); (2) Thanh tra trách nhiệm việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó: tập trung công tác quản lý nhà nước về quản lý sử dụng vốn đầu tư công, đất đai, tài nguyên khoáng sản, đầu tư xây dựng và tập trung thanh tra thực hiện pháp luật về thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng; (3) thanh tra công tác quản lý và thực hiện các dự án, công trình có dấu hiệu vi phạm pháp luật về quy hoạch, quản lý sử dụng đất đai tại đô thị và thanh tra việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn với đất tại khu vực đô thị (theo Nghị quyết số 82/2019/QH14 ngày 14/6/2019 của Quốc hội và Nghị quyết số 116/NQ-CP ngày 06/12/2019 của Chính phủ)…
Năm 2021, ngành Thanh tra tiếp tục tập trung thanh tra vào các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng: Quy hoạch, quản lý sử dụng đất đai; xây dựng; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; đầu tư, mua sắm tài sản công; khai thác tài nguyên, khoáng sản…; thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật; chú trọng công tác kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực từ Trung ương đến địa phương. Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra; nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, đảm bảo chặt chẽ khách quan, kịp thời và khả thi; xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật đối với tập thể, cá nhân vi phạm pháp luật; quan tâm kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật trên lĩnh vực được thanh tra.