Dự án Luật Phát triển đô thị đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận và các đại biểu Quốc hội bởi những quy định mang tính đột phá về thể chế, nhằm tạo ra các "cực tăng trưởng" mạnh mẽ cho đất nước. Để giúp cử tri tỉnh nhà hiểu rõ hơn về những điểm mới của dự án Luật này, cũng như những tác động trực tiếp đối với sự phát triển của tỉnh Khánh Hòa, Cộng tác viên Trang Thông tin Đại biểu nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã có cuộc trao đổi với ông Phùng Khánh Tài - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa về nội dung Luật này.

 

Ông Phùng Khánh Tài - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội,

đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa phát biểu thảo luận

Thưa đại biểu, dự án Luật Phát triển đô thị được trình Quốc hội trong bối cảnh nước ta đang đẩy mạnh đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Đại biểu đánh giá như thế nào về sự cần thiết phải ban hành Luật này vào thời điểm hiện nay?

Việc xây dựng Luật Phát triển đô thị là nhiệm vụ hết sức cấp bách để thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam. Thực tiễn cho thấy, mặc dù các đô thị lớn và khu kinh tế đã có đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung, nhưng vẫn chưa khai thác hết tiềm năng do thiếu những cơ chế, chính sách đủ mạnh, đồng bộ và ổn định. Luật này ra đời nhằm xây dựng một hành lang pháp lý ổn định, đột phá và khả thi, không chỉ nhằm thúc đẩy sự phát triển của các đô thị đặc biệt như thành phố Hồ Chí Minh mà còn tạo điều kiện cho các đô thị động lực khác và các khu kinh tế đặc biệt bứt phá. Đây là cơ sở để thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để, giúp các địa phương chủ động, linh hoạt hơn trong quản lý và phát triển đô thị, từ đó tạo ra những "đầu tàu" dẫn dắt tăng trưởng kinh tế cả nước trong kỷ nguyên mới.

Dự thảo Luật có đưa ra khái niệm và các cơ chế đặc thù cho "khu kinh tế đặc biệt". Xin đại biểu cho biết những điểm nổi bật nhất của mô hình này giúp thu hút các nhà đầu tư chiến lược?

Theo dự thảo, khu kinh tế đặc biệt là khu vực có vị trí chiến lược, được tổ chức theo mô hình quản lý đặc thù và áp dụng các cơ chế vượt trội nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Điểm nổi bật nhất là Luật thiết lập danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược với các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, logistics, hạ tầng cảng biển, hàng không và du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Các nhà đầu tư chiến lược sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thời hạn thực hiện dự án có thể lên tới 70 năm, và được áp dụng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan, thuế. Đặc biệt, chính quyền tại khu kinh tế đặc biệt được phân quyền mạnh mẽ trong việc phê duyệt quy hoạch, giao đất và quản lý đầu tư, giúp rút ngắn tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Một trong những nội dung quan trọng của Luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Vậy cơ chế này sẽ được vận hành ra sao để vừa đảm bảo tính tự chủ cho địa phương, vừa đảm bảo sự quản lý thống nhất của Nhà nước, thưa đại biểu?

Nguyên tắc xuyên suốt của Luật là "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Luật phân định rõ thẩm quyền của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp. Địa phương được chủ động quyết định về tổ chức bộ máy, biên chế trong phạm vi nhất định; được ban hành văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính phù hợp với đặc thù của mình. Tuy nhiên, sự tự chủ này luôn gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Chính phủ và các Bộ ngành vẫn giữ vai trò hướng dẫn, thanh tra, giám sát và hậu kiểm. Luật cũng quy định rõ trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương trước Nhân dân và cơ quan cấp trên, đảm bảo tính công khai, minh bạch. Nếu việc phân quyền không hiệu quả, cơ quan có thẩm quyền có thể kịp thời điều chỉnh. Điều này đảm bảo nền hành chính quốc gia luôn thông suốt, hiệu quả.

Đối với Khánh Hòa, việc ban hành Luật này có ý nghĩa như thế nào trong việc hiện thực hóa mục tiêu đưa tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đặc biệt là việc phát triển Khu kinh tế Vân Phong theo các nghị quyết của Trung ương?

Đối với tỉnh Khánh Hòa, dự án Luật này có ý nghĩa rất quan trọng. Hiện nay, chúng ta đang thực hiện Nghị quyết số 55/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, các cơ chế trong Luật Phát triển đô thị sẽ mang tính ổn định và dài hạn hơn. Cụ thể, đối với khu kinh tế Vân Phong, các quy định về "khu kinh tế đặc biệt" trong Luật sẽ tạo ra một khung pháp lý vững chắc để chúng ta tiếp tục kiến nghị các cơ chế ưu đãi vượt trội nhằm thu hút những nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực then chốt như cảng biển nước sâu, logistics, công nghiệp lọc hóa dầu và du lịch cao cấp. 

Bên cạnh đó, các quy định về phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) hay quản lý không gian ngầm, không gian tầm cao sẽ là "chìa khóa" để Khánh Hòa quy hoạch và phát triển các đô thị hiện đại, xanh và thông minh. Đây chính là đòn bẩy để Khánh Hòa bứt phá, sớm thực hiện thành công mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo đúng tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị.

Xin trân trọng cảm ơn đại biểu!

                                                                                         
                                                                         THÚY SƯƠNG (thực hiện)