Việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật là một trong những hoạt động thường xuyên, quan trọng của Tòa án, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thờiđảm bảo bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án được kiểm sát và thi hành kịp thời.

  Cộng tác viên trang tin daibieunhandankhanhhoa.gov.vnđã có cuộc phỏng vấn bà Nguyễn Thị Lan Phương - Phó Trưởng ban Ban pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh - một số nội dung về giám sát việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh và TAND cấp huyện.

  Câu hỏi 1: Thưa Bà, được biết Ban pháp chế HĐND tỉnh vừa tiến hành đợt giám sát chuyên đề về việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh và TAND cấp huyện, xin Bà cho biết hoạt động giám sát này được thực hiện trên cơ sở nào? Phạm vi và nội dung giám sát của hoạt động này là gì?

  Giám sát chuyên đề là một trong những hoạt động giám sát của các Ban của Hội đồng nhân dân được quy định tại khoản 3 Điều 76 và Điều 80 Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015. Căn cứ vào chương trình giám sát của Hội đồng nhân dân vừa qua, Ban pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành quyết định về việc thành lập Đoàn giám sát việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh và TAND cấp huyện trên địa bàn tỉnh; cùng với đó là kế hoạch giám sát và đề cương giám sát. Phạm vi giám sát được xác định là việc thực hiện quy định của pháp luật trong việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh và TAND cấp huyện theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và Bộ luật tố tụng dân sự trên địa bàn tỉnh từ tháng 10/2011 đến tháng 6/2016.

  Việc giám sát được thực hiện thông qua báo cáo của các đơn vị và giám sát trực tiếp tại một số đơn vị như TAND tỉnh Khánh Hòa, TAND TP Nha Trang, TAND thị xã Ninh Hòa, TAND huyện Cam Lâm.

  Nội dung giám sát tập trung vào tình hình triển khai thực hiện quy định pháp luật về việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, kết quả đạt được, tồn tại, khó khăn, vướng mắc; xác định nguyên nhân, trách nhiệm của các cơ quan….

  Việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án được quy định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau. Thời điểm giám sát của Ban pháp chế tiến hành là giám sát việc giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật từ tháng 10/2011 đến tháng 06/2016, là thời điểm áp dụng Bộ luật tố tụng dân sự 2004 sửa đổi bổ sung năm 2011, Bộ luật tố tụng hình sự 2003 và Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014, có thể nêu ra một sốquy định như:

  1. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày tuyên án, Tòa án phải giao hoặc gửi bản án cho các đương sự, cơ quan, tổ chức khởi kiện và Viện kiểm sát cùng cấp. (Điều 241 Bộ luật tố tụng dân sự)

  2. Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày tuyên án, Tòa án cấp sơ thẩm phải giao bản án cho bị cáo, Viện kiểm sát cùng cấp, người bào chữa; gửi bản án cho người bị xử vắng mặt, cơ quan Công an cùng cấp; thông báo bằng văn bản cho chính quyền xã, phường, thị trấn hoặc cơ quan, tổ chức nơi bị cáo cư trú hoặc làm việc. (Điều 229 Bộ luật tố tụng hình sự)

  3. Đối với cơ quan thi hành án dân sự, tòa án chuyển giao bản án, quyết định trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật đối với các bản án, quyết định quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật thi hành án dân sự; trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra bản án, quyết định đối với các bản án, quyết định quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật thi hành án dân sự.

  Về thực tế chấp hành tại các Tòa án, qua giám sát cho thấy các Tòa án đều quán triệt thực hiện đúng các quy định hiện hành. Tuy nhiên, vẫn tồn tại tình trạng giao chậm bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật cho đương sự và các cơ quan liên quan.

  *Về nguyên nhân giao chậm:

  Qua thực tế giám sát và xem xét báo cáo của TAND cấp huyện và TAND tỉnh, Đoàn giám sát nhận thấy nguyên nhân được phản ánh nhiều nhất là quy định pháp luật về thời hạn Tòa án phải chuyển bản án, quyết định có hiệu lực cho đương sự và cơ quan liên quan là quá ngắn. Hơn nữa, tại một số đơn vị có số lượng việc, lượng án phải giải quyết nhiều nhưng thiếu cán bộ đảm nhận công việc này. Vì vậy, việc chậm giao bản án, quyết định đã có hiệu lực tại các đơn vị này là một thực tế.

  Nguyên nhân kháclà việc gửi bản án, quyết định cho đương sự hầu hết được TAND chuyển qua đường bưu điện, vì vậy thời gian vận chuyển chậm và một số trường hợp bị thất lạc.

  Bên cạnh đó, do lãnh đạo một số TAND đôi lúc còn chưa đôn đốc, kiểm tra, nhắc nhở kịp thời; một số thẩm phán, thư ký TAND còn chủ quan, không chuyển bản án, quyết định theo quy định; việc ký nhận sổ giao bản án, quyết định trực tiếp từ TAND đến các cơ quan liên quan còn chưa chặt chẽ; sổ này còn sơ sài, không theo mẫu thống nhất, khó cho tra cứu, xác minh về việc giao nhận bản án, quyết định.

  *Về giải pháp khắc phục việc giao chậm:

  Qua làm việc với TAND tỉnh và một số TAND cấp huyện, các giải pháp được TAND đưa ra là:

  1. Đối với Trung ương, đề nghị sửa đổi các quy định trong Bộ luật, Luật về thời hạn giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật cho đương sự, các cơ quan liên quan theo hướng kéo dài thời hạn hơn; bổ sung biên chế nhân viên chuyên trách thực hiện, theo dõi, thống kê việc giao nhận bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật tại TAND.

  2. Đối với Tỉnh, đề nghị chỉ đạo UBND cấp xã, phường, thị trấn phối hợp tích cực hơn với Tòa án trong việc giao, nhận và niêm yết công khai các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án địa phương.

  3. Trong ngành, lãnh đạo Tòa áncần quan tâm hơn đến công tác kiểm tra, đôn đốc tại đơn vị mình; có biện pháp nhắc nhở, động viên, khen thưởng và xử lý kịp thời, phù hợp.

  Bên cạnh những giải pháp được các Tòa án đưa ra, Đoàn giám sát của Ban pháp chế HĐND tỉnh cũng đã đề nghị TAND tỉnh và các TAND cấp huyện cần quan tâm xây dựng quy chế phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc giao nhận văn bản tố tụng nói chung và bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án nói riêng; thống nhất hình thức và nội dung trình bày của sổ theo dõi giao nhận bản án, quyết định cho cơ quan có liên quan để thuận tiện cho việc tra cứu, theo dõi và lưu trữ. Đồng thời, đề nghị lãnh đạo Tòa án cần quan tâm sâu sát, nhắc nhở cán bộ nhân viên thực hiện việc giao bản án, quyết định theo đúng quy định pháp luật.

  Xin chân thành cảm ơn Bà!