Kể từ ngày 01/7/2016, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân thực hiện theo Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân ngày 20/11/2015. Theo Luật này, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân quy định tại Chương III, từ Điều 57 đến Điều 87, gồm 4 mục quy định hoạt động giám sát, trình tự, thủ tục tiến hành các hoạt động giám sát của: Hội đồng nhân dân; Thường trực Hội đồng nhân dân; các Ban của Hội đồng nhân dân; Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân.
Cộng tác viên trang tin daibieunhandankhanhhoa.gov.vn đã có cuộc trao đổi với ông Trần Văn Hoan, Ủy viên Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, Chánh Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân theo Luật này.
Ông Trần Văn Hoan, Ủy viên Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh,
Chánh Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh
Câu hỏi thứ 1: Kể từ ngày 01/7/2016, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân thực hiện theo Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, xin Ông cho biết nội dung chính về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân theo Luật này?
Trước đây, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân thực hiện theo Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003; Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân năm 2005. Với sự ra đời của Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, lần đầu hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân được quy định tại một văn bản Luật. Có thể tóm tắt nội dung chính về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân theo Luật như sau:
1. Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân từ Điều 57 đến Điều 68, gồm:
- Xem xét báo cáo công tác của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp và các báo cáo khác theo quy định;
- Xem xét trả lời chất vấn của Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân; Chánh án Toà án nhân dân; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân cùng cấp;
- Xem xét quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp huyện có dấu hiệu trái với Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp;
- Giám sát chuyên đề; lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu.
2. Hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân từ Điều 66 đến Điều 75, gồm:
- Xem xét quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp huyện có dấu hiệu trái với Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp;
- Xem xét trả lời chất vấn của Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân; Chánh án Toà án nhân dân; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân cùng cấp trong thời gian giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dân;
- Giám sát chuyên đề; tổ chức hoạt động giải trình tại phiên họp Thường trực Hội đồng nhân dân;
- Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; việc giải quyết kiến nghị của cử tri.
3. Hoạt động giám sát của Ban của Hội đồng nhân dân từ Điều 76 đến Điều 82, gồm:
- Thẩm tra các báo cáo do Hội đồng nhân dân hoặc Thường trực Hội đồng nhân dân phân công;
- Giám sát quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp huyện; giám sát chuyên đề và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.
4. Hoạt động giám sát của đại biểu Hội đồng nhân dân và Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân từ Điều 83 đến Điều 87, gồm:
- Chất vấn Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân; Chánh án Toà án nhân dân; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân;
- Giám sát quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp huyện;
- Giám sát việc thi hành pháp luật ở địa phương; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.
- Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân giám sát việc tuân theo Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp tại địa phương; tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân thực hiện hoạt động giám sát.
Câu hỏi thứ 2: So với quy định cũ, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân theo Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân có điểm gì mới không, thưa Ông?
Từ các hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân nêu trên, so với quy định cũ, có thể nói, chủ thể và phạm vi giám sát cơ bản giữ nguyên như quy định cũ, Luật này sửa đổi, bổ sung hình thức và cụ thể hóa trình tự, thủ tục tiến hành giám sát. Tôi có thể nêu một số điểm mới sau:
- Đối với hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân: Luật bổ sung thêm nội dung lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn; quy định về hoạt động giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân.
- Sắp xếp lại bố cục và bổ sung hình thức, trình tự tiến hành giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, cụ thể:
+ Quy định và bổ sung hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, như: xem xét trả lời chất vấn của người bị chất vấn trong thời gian giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dân; giải trình tại phiên họp Thường trực Hội đồng nhân dân; giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri;
+ Quy định việc thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của Thường trực Hội đồng nhân dân; bổ sung quy định về trình tự xem xét văn bản quy phạm pháp luật;
+ Bổ sung trách nhiệm chỉ đạo, điều hòa, phối hợp hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân….
- Đối với các Ban của Hội đồng nhân dân: bổ sung và làm rõ hình thức, trình tự tiến hành giám sát với tư cách là chủ thể giám sát. Cụ thể hóa một số nội dung về hoạt động thẩm tra; giám sát văn bản quy phạm pháp luật; giám sát chuyên đề; giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.
- Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân và Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân: Lần đầu tiên quy định một mục về hoạt động giám sát và trình tự, thủ tục tiến hành giám sát của đại biểu Hội đồng nhân dân và việc Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân giám sát việc thi hành pháp luật trên địa bàn đại biểu ứng cử.
…
Câu hỏi thứ 3: Vậy, Ông có thể nói rõ một số hoạt động trọng tâm của Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh theo Luật này
Trước mắt, chúng tôi duy trì, bảo đảm tham mưu, phục vụ hoạt động giám sát theo chương trình, kế hoạch đã đề ra và các hoạt động khác theo quy định. Thành lập Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa theo Nghị định số 48/2016/NĐ-CP ngày 27/5/2016 của Chính phủ; sắp xếp lại các phòng chuyên môn. Song song với việc cải tạo, trang bị cơ sở vật chất, chúng tôi đã nghiên cứu phân công nhiệm vụ công chức của Văn phòng nhằm phát huy được năng lực, trình độ chuyên môn, tạo điều kiện để công chức tập trung nghiên cứu chuyên sâu vào lĩnh vực mình phụ trách, chủ động tham mưu có chất lượng, kịp thời.
Như chúng ta đều biết, giám sát là một trong những chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân, vì vậy, việc nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân đảm bảo phù hợp giữa lý luận và thực tiễn là điều cần thiết. Là cơ quan tham mưu, phục vụ các hoạt động của Hội đồng nhân dân, thời gian tới, chúng tôi không ngừng nghiên cứu, học hỏi, rút kinh nghiệm để tham mưu tốt hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh, trong đó tập trung một số nội dung như:
Tham mưu cải tiến phương thức giám sát việc xem xét báo cáo công tác tại kỳ họp, theo đó, giảm thời gian nghe báo cáo, tăng thời lượng thảo luận tại phiên họp toàn thể. Theo quan điểm của Tôi, việc thảo luận sẽ giúp đại biểu tập trung ý chí, tranh luận và thảo luận các vấn đề, nhất là vấn đề còn có ý kiến khác nhau; trên cơ sở đó, đại biểu quyết định chính xác vấn đề đặt ra.
Tham mưu đổi mới phương thức chất vấn và trả lời chất vấn nhằm nâng cao tính thiết thực và hiệu quả chất vấn; đề cao trách nhiệm của người trả lời chất vấn. Việc trả lời chất vấn đi thẳng trọng tâm câu hỏi, thẳng thắn nhận trách nhiệm nếu nội dung chất vấn đề cập đến tồn tại thuộc lĩnh vực mình phụ trách và đưa ra giải pháp khắc phục.
Cải tiến phương thức giám sát chuyên đề đảm bảo sát với thực tiễn. Lựa chọn nội dung giám sát đúng trọng tâm vào vấn đề cử tri, xã hội quan tâm; phương thức giám sát linh hoạt, phù hợp với nội dung, đối tượng và thời điểm giám sát; thành phần đoàn giám sát là những người am hiểu chuyên môn, có kinh nghiệm thực tiễn; kết luận giám sát chỉ rõ hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục; đồng thời, chú trọng theo dõi, đôn đốc đến cùng việc tiếp thu, giải quyết các kiến nghị sau giám sát.
Chú trọng, tăng cường giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh và Hội đồng nhân dân cấp huyện…
Thông qua việc tham mưu, phục vụ của Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh sẽ góp phần đưa hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ này ngày một thiết thực, đáp ứng kỳ vọng của cử tri, cùng cử tri xây dựng Tỉnh nhà phát triển.
Trân trọng cảm ơn Ông!
Thanh Tình