Tôi được mời tham dự hội nghị thành lập Hợp tác xã cây ăn quả Khánh Vĩnh. Đường về xã Khánh Trung vẫn còn đọng nước sau những cơn mưa cuối đông, sau khi vượt qua cầu treo, ra khỏi thị trấn Khánh Vĩnh, vùng đất bán sơn địa các xã phía đông hiện ra phía truớc, các đồi núi thấp liên tiếp nối nhau, màu xanh của cây lá phủ khắp đồi, chủ yếu là cây keo, cây mía, xen kẻ là các vườn trái cây. Tôi nhớ lại có lần làm việc với huyện, các đồng chí lãnh đạo Khánh vĩnh cho biết: Trước đây tại địa phương, bà con vẫn loay hoay với cây mì, cây bắp. Những loại cây trồng này vốn chỉ đủ cho người dân đắp đổi qua ngày, chứ khó vươn lên làm giàu. Rồi những năm gần đây, bưởi da xanh Khánh Vĩnh đã bén duyên và khẳng định được chỗ đứng của mình nhờ mang lại hiệu quả kinh tế cao và dần chiếm được thị trường nhờ vào chất lượng ngon ngọt. 

  Trong những lần Lãnh đạo tỉnh về làm việc và thăm các vườn trái cây tại địa phương. Trên cơ sở gợi ý và quan tâm của Lãnh đạo, Khánh Vĩnh mạnh dạn xây dựng Đề án xác định cơ cấu cây trồng giai đoạn 2013 - 2015 và định hướng đến năm 2020, huyện đã xác định phát triển 4 loại cây trồng chủ lực gồm: Bưởi da xanh, sầu riêng, mít và xoài với quy mô phát triển đến năm 2020 là 1.200ha. Trong đó bưởi da xanh là loại cây chủ yếu của địa phương. Trên cơ sở kinh phí tỉnh hổ trợ và phần kinh phí tự cân đối hàng năm, huyện thực hiện chính sách hổ trợ: Hộ có quy mô diện tích trồng bưởi từ 0,2ha đến 2ha, được hỗ trợ 100% kinh phí mua giống, 50% kinh phí mua vật tư nông nghiệp, hỗ trợ 10 triệu đồng đối với các hộ có diện tích trồng bưởi từ 1ha trở lên. Chính sách đó được bà con hưởng ứng và cây bưởi da xanh liên tục phát triển ở vùng đất này. Hiện nay, tổng diện tích bưởi da xanh trên đất Khánh Vĩnh đã gần 230 ha. Tôi nhẩm tính, trong tương lai với diện tích 1.000 ha, thu hoạch năng suất 45 tạ/ha, giá 35.000 đồng/kg, lãi 50%, sẽ cho sản lượng 4.500 tấn bưởi, tạo ra giá trị hàng hoá là 157 tỷ 500 triệu, sau khi trừ chi phí sẽ mang lại lợi nhuận là 78 tỷ đồng. Một con số không nhỏ, sẽ góp phần xây dựng nông thôn vùng cao. Để đạt mục tiêu đó, cần phát huy tối đa những thuận lợi và cơ hội: (i) Điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, nguồn sinh thuỷ,... của Khánh Vĩnh phù hợp với phát triển cây ăn quả; (ii) Kỳ họp lần thứ ba Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hoà khoá VI (tháng 12 năm 2016) ban hành chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp và phát triển làng nghề truyền thống, mở ra nhiều cơ hội cho bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tạo liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, ứng dụng các loại giống mới, công nghệ tưới tiết kiệm; (iii) Lãnh đạo Tỉnh, huyện, xã có quyết tâm rất cao trong chỉ đạo sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững, nâng cao giá trị nông sản và hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức cần vượt qua. Đó là có tổ chức tập họp các hộ sản xuất nhỏ, lẻ lại cùng sản xuất một loại nông sản thuộc lợi thế của địa phương, cùng hợp tác về nguồn nước tưới, phun thuốc, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm và cũng dễ nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước, vay vốn ngân hàng,...Tổ chức đó phải là tổ liên kết, tổ hợp tác hoặc hợp tác xã hoạt động theo kiểu mới. 

  Tôi mãi suy nghĩ, xe ô tô chạy đến trụ sở UBND xã Khánh Trung lúc nào không biết, bước vào bên trong không khí đã nhộn nhịp hẳn lên, tôi được mời uống nước tại phòng khách, có nhiều đại biểu bàn luận về cây bưởi rất sôi nổi, tôi cũng mạnh dạn tham gia về tổ chức sản xuất, thị trường, thương hiệu. Đúng giờ, Ban tổ chức mời vào hội trường và Cuộc họp tiến hành. Hội nghị thành lập Hợp tác xã cây ăn quả Khánh Vĩnh lần lượt thông qua: Điều lệ hợp tác xã, phương án kinh doanh, danh sách xã viên HTX, bầu Hội đồng quản trị HTX, chủ tịch Hội đồng quản trị HTX, kiểm soát viên HTX. Điều làm tôi ấn tượng là các thành viên Hội đồng quản trị HTX là những nông dân thực thụ, là những người rất tâm huyết với cây bưởi và đang khá lên nhờ cây bưởi. Họ trình bày các vấn đề không lưu loát nhưng đã thể quyết tâm là cùng hợp tác, tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, tăng thêm lợi ích cho thành viên trong hợp tác xã. 

Đại biểu HĐND tỉnh Nguyễn Ngô Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách chụp ảnh cùng thành viên HTX cây ăn quả Khánh Vĩnh.

  Hội nghị kết thúc, chia tay với các thành viên HTX, qua cái bắt tay, tôi cảm nhận đôi tay họ rất rắn chắc, đầy chai sạn và tin tưởng vào chương trình hành động của họ trong thời gian sắp đến.

  Trên đường về lại thành phố Nha Trang, tôi nhìn lại vùng đất bán sơn địa này và kỳ vọng rằng trong tương lai nhân dân trong và ngoài tỉnh sẽ thưởng thức bưởi da xanh có gắn thương hiệu của Hợp tác xã cây ăn quả Khánh Vĩnh với vị ngọt, nhiều nước, ruột đỏ, da xanh và vỏ mỏng./.