Tiếp xúc cử tri là một trong những hoạt động rất quan trọng của người đại biểu HĐND, là cầu nối giữa đại biểu HĐND với cử tri và cơ quan nhà nước. Đây chính là kênh thông tin quan trọng trong việc hoạch định chính sách và giám sát triển khai thực hiện của cơ quan dân cử.
Cộng tác viên trang tin daibieunhandankhanhhoa.gov.vn đã có buổi trao đổi, phỏng vấn ông Phan Thông, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hòa liên quan đến vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu dân cử gắn với đổi mới công tác tiếp xúc cử tri trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Ông Phan Thông, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hòa
1. Thời gian qua, chất lượng hoạt động của đại biểu HĐND khóa V, nhiệm kỳ 2011-2016 tuy có nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa tạo được nhiều niềm tin của đông đảo cử tri tỉnh nhà đối với đại biểu dân cử. Xin ông cho biết, các đại biểu dân cử khóa VI, nhiệm kỳ 2016-2021 phải làm thế nào để tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân và làm cho cử tri đến để lắng nghe đại biểu nhiều hơn, thưa ông?
Tôi cho rằng chính những việc làm nhỏ nhưng “ích nước”, “lợi dân” và những lời hứa của đại biểu HĐND tỉnh, huyện, xã khóa VI, nhiệm kỳ 2016-2021 được thực hiện như cam kết sẽ tạo nên nguồn động lực to lớn cho sự phát triển KT-XH của địa phương, tạo được niềm tin và sự đồng thuận cao của cử tri đối với đại biểu dân cử.
Bên cạnh đó, đại biểu HĐND các cấp không chỉ liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu ra mình mà còn phải quan tâm đến cử tri thuộc các địa phương khác để nắm bắt tổng thể tâm tư, nguyện vọng của cử tri; thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị chung của cử tri trên địa bàn toàn tỉnh. Sau mỗi kỳ họp HĐND, đại biểu HĐND có trách nhiệm báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp, phổ biến và giải thích các Nghị quyết của HĐND, vận động và cùng với nhân dân thực hiện các Nghị quyết đó.
Tại mỗi đợt tiếp xúc cử tri, đại biểu HĐND thông báo cho cử tri biết kết quả giải quyết những kiến nghị của cử tri ở lần tiếp xúc trước và tiếp thu đầy đủ kiến nghị, nguyện vọng của cử tri. Đặc biệt, trước khi tiếp xúc cử tri, các Tổ đại biểu phải nghiên cứu, nắm chắc về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, địa phương, nhất là các vấn đề bức xúc của cử tri và nắm lại tình hình những việc đã giải quyết hoặc chưa giải quyết để giải đáp thắc mắc của cử tri.
Sau mỗi đợt tiếp xúc cử tri, các Tổ đại biểu phải tổng hợp những vấn đề chính để yêu cầu cơ quan liên quan giải quyết. Điều quan trọng ở đây là các đại biểu dân cử phải phát huy trách nhiệm để giải quyết tốt những vấn đề cử tri đã có ý kiến, nhất là các vấn đề bức xúc liên quan đến đất đai, môi trường, giải tỏa đền bù tái định cư, các chế độ chính sách an sinh xã hội .v.v. mà cử tri đã phản ánh nhiều lần. Những kiến nghị nào chưa giải quyết được phải thông báo lý do để nhân dân biết. Có như vậy mới thể hiện được sự tôn trọng cử tri, làm cho cử tri muốn đến lắng nghe và bày tỏ tâm tư, nguyện vọng với đại biểu dân cử nhiều hơn.
2. Theo ông, trong thời gian tới, HĐND các cấp cần có những giải pháp thiết thực nào để nâng cao chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri, qua đó thu hút sự quan tâm chú ý của đông đảo cử tri tỉnh nhà, giúp cho buổi tiếp xúc cử tri thành công?
Thời gian qua, đa số cử tri mong muốn đại biểu HĐND các cấp cần quan tâm, đổi mới chương trình, nội dung tiếp xúc cử tri, tạo phấn khởi cho cử tri khi tham dự các buổi tiếp xúc để bày tỏ tâm tư, nguyện vọng với đại biểu dân cử, chính vì vậy, tôi cho rằng muốn nâng cao chất lượng, hiệu quả tiếp xúc cử tri, HĐND các cấp, đặc biệt là các đại biểu dân cử cần quan tâm thực hiện những vấn đề sau đây:
- Trước hết, cần đổi mới nhận thức về vị trí, vai trò, quyền hạn của đại biểu HĐND, điều này vừa thể hiện trách nhiệm của đại biểu dân cử, vừa làm rõ trách nhiệm của cơ quan chức năng trong giải quyết các vấn đề mà cử tri quan tâm. Theo đó, để việc tiếp xúc với cử tri thật sự là đợt sinh hoạt chính trị - xã hội sâu rộng, kịp thời lắng nghe hết những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân toàn diện hơn trên các mặt của đời sống xã hội, HĐND các cấp cần nghiên cứu đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri theo hướng mở rộng nhiều hình thức gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, đặc biệt tổ chức tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, theo từng đối tượng như: Các đoàn thể chính trị xã hội, các tổ chức Hội, các trường học, nhà máy ở các cụm công nghiệp, khu công nghiệp .v.v.. để thu thập, ghi nhận được nhiều kiến nghị, đề xuất chuyên sâu về chuyên môn nghiệp vụ theo ngành nghề, lĩnh vực có liên quan đến đời sống nhân dân trong tỉnh. Đây là dịp để cử tri phản biện về một chủ trương, chính sách hoặc giải pháp cụ thể nào đó mà Hội đồng nhân dân dự kiến sẽ quyết định.
- Hai là, đại biểu phải tạo được sự thân thiện, gần gũi: Đa số cử tri mong muốn được gặp gỡ trực tiếp người đại diện của mình để kiến nghị, bày tỏ tâm tư, nguyện vọng. Nhiều cử tri rất ngại nói trước Hội nghị, một số cử tri rất muốn được nói riêng với đại biểu những vấn đề mình quan tâm. Vì vậy, đại biểu nên đến trước thời gian quy định, chủ động gặp gỡ, trò chuyện với cử tri với thái độ thân thiện, gần gũi sẽ tạo được nhiều thiện cảm và niềm tin cho cử tri, lúc đó đại biểu sẽ nghe được nhiều hơn, hiểu rõ hơn tâm tư, nguyện vọng của cử tri để phản ánh đúng tình trạng thực tế mà người dân đang đối mặt để đề xuất những giải pháp giải quyết hữu hiệu.
- Ba là, đại biểu phải lắng nghe với thái độ cởi mở, cầu thị, chân thành: Tác phong, trang phục, cử chỉ, lời nói, nét mặt cởi mở, thái độ chân thành lắng nghe cử tri nói, ghi chép đầy đủ ý kiến, kiến nghị... là những vấn đề đại biểu dân cử cần lưu tâm vì nó đóng vai trò rất quan trọng cho việc thành công của buổi tiếp xúc cử tri; các đại biểu không nên làm việc riêng (nghe điện thoại, nhắn tin hoặc nói chuyện…) vì điều này dễ gây phản cảm trong lòng cử tri. Đặc biệt tại các buổi tiếp xúc, các đại biểu có thể sẽ được nghe những lời phát biểu rất khó chịu, phát biểu dài dòng, thiếu tập trung của cử tri, nhưng cần phải lắng nghe với thái độ cầu thị, lắng nghe cho hết. Những gì nghe chưa rõ, đại biểu có thể hỏi lại cử tri với thái độ chân thành, không nên nôn nóng ngắt lời cử tri. Đối với những vấn đề nắm chắc có thể trả lời ngay cho cử tri rõ, những gì chưa nắm chắc nên tiếp thu để kiến nghị ngành chức năng xem xét và trả lời sau. Với thái độ cởi mở, cầu thị, chân thành của đại biểu chắc chắn sẽ làm cho cử tri hài lòng.
- Bốn là, cần tạo niềm tin trong lòng cử tri: Tôi cho rằng việc quan tâm giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri kịp thời, hiệu quả, giải quyết đúng trọng tâm của ngành chức năng sẽ tạo được lòng tin của cử tri với đại biểu. Cho nên, đại biểu phải theo dõi, đôn đốc việc giải quyết của các cơ quan có trách nhiệm. Đây chính là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công của cuộc tiếp xúc cử tri, tạo nền tảng cho những lần tiếp xúc tiếp theo đạt kết quả tốt hơn.
- Năm là, cần chú ý cơ sở vật chất - nơi sẽ diễn ra buổi tiếp xúc cử tri. Cách sắp xếp, bố trí chỗ ngồi cho đại biểu và cử tri cần phải hợp lý, đảm bảo cho cử tri cảm thấy thoải mái, thuận tiện và không nên tạo khoảng cách quá xa giữa đại biểu và cử tri, bố trí đủ chỗ ngồi, nước uống cho cử tri.
- Sáu là, cần đổi mới hình thức tiếp xúc cử tri theo hướng: Không nhất thiết phải tổ chức tiếp xúc cử tri vào ban ngày hoặc chỉ trong giờ hành chính, thay vào đó có thể tổ chức các buổi tiếp xúc cử tri vào ban đêm, như vậy số lượng cử tri tham dự sẽ nhiều hơn, sẽ có nhiều ý kiến đóng góp chất lượng hơn.
- Bảy là, cần linh hoạt đổi mới nội dung, phương pháp tiếp xúc cử tri: Tại mỗi điểm tiếp xúc cử tri, đại biểu thông báo các nội dung cần ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu; không chỉ tuyên truyền, giải thích, phổ biến Nghị quyết, thông báo kết quả kỳ họp mà phải thu thập, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của cử tri; trực tiếp đối thoại, giải đáp ý kiến, thắc mắc của cử tri; tiếp thu những yêu cầu, kiến nghị và những vấn đề đang bức xúc ở địa phương.
Ngoài ra, một yếu tố không kém phần quan trọng nữa góp phần cho sự thành công của buổi tiếp xúc cử tri đó là: Tại mỗi điểm tiếp xúc cử tri nên có từ 2-3 đại biểu và có sự tham gia của cán bộ chủ chốt địa phương để giải trình, làm rõ hoặc trực tiếp tiếp thu ý kiến cử tri để giải quyết theo thẩm quyền. Có như vậy mới tạo được sự phấn khởi, tin tưởng của cử tri đối với lãnh đạo địa phương và đại biểu dân cử.
Tôi tin rằng, cùng với việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả tiếp xúc cử tri, cũng như sự quan tâm, giải quyết kịp thời ý kiến chính đáng của cử tri, đáp ứng tâm tư nguyện vọng của cử tri sẽ góp phần nâng cao vai trò của người đại biểu nhân dân trong giai đoạn hiện nay, xứng đáng với niềm tin mà nhân dân gửi gắm vào đại biểu dân cử.
Xin chân thành cám ơn ông!
Mỹ Hạnh