Trong khuôn khổ Chương trình Kỳ họp thứ 10, HĐND tỉnh khóa VII, nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND tỉnh đã xem xét, thông qua Báo cáo kết quả giám sát chuyên đề về “Tình hình thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa”.

Để đạt được mục tiêu đến năm 2030 Khánh Hòa là thành phố trực thuộc Trung ương, cần thiết phải thực hiện rà soát, điều chỉnh các nội dung Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030 để đảm bảo phù hợp với các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp theo Nghị quyết số 09-NQ/TW gắn với đặc thù thực tế định hướng phát triển đô thị của địa phương; bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính và Nghị quyết số 27/2022/UBTVQH15 ngày 21/9/2022 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính; đồng thời, phù hợp với các quy hoạch lớn trên địa bàn tỉnh đã và sẽ được phê duyệt. Nội dung này cũng đã được Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XVIII chỉ đạo thực hiện tại Nghị quyết số 29-NQ/TU ngày 05/4/2023.

Ông Trần Mạnh Dũng – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh, Trưởng đoàn giám sát đã trả lời phỏng vấn Trang thông tin điện tử Đại biểu nhân dân tỉnh Khánh Hòa về vấn đề này.

- PV: Xin Ông cho biết những đánh giá của Đoàn giám sát về việc thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa hiện nay.

- Ông Trần Mạnh Dũng: Giai đoạn 2016-2020, triển khai thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 11/7/2016 của Tỉnh ủy về thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; Nghị quyết số 08/2016/NQ-HĐND ngày 11/8/2016 của HĐND tỉnh ban hành Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; nhìn chung, đô thị tỉnh Khánh Hòa đã có những bước phát triển đáng kể. Quy hoạch xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các khu đô thị mới và nhà ở đã được quan tâm đầu tư; nhiều dự án hạ tầng giao thông mang tính động lực đã đưa vào khai thác và sử dụng, tạo ra mối liên kết giữa các vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Giai đoạn 2021-2023, triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 11/01/2021 của Tỉnh ủy về Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030, Nghị quyết số 17/NQ-HĐNĐ ngày 15/01/2021 của HĐND tỉnh ban hành Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030; UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030 tại Quyết định số 914/QĐ-UBND ngày 13/4/2021. Đến hết nay, Chương trình phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã đạt được một số kết quả tích cực; tỷ lệ đô thị hóa trên địa bàn toàn tỉnh ước đạt 62%; số lượng đô thị theo phân loại, bao gồm: 01 đô thị loại I, 01 đô thị loại III, 03 đô thị loại IV và 15 đô thị loại V. Một số chỉ tiêu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đời sống, sinh hoạt của người dân được quan tâm ưu tiên thực hiện như: nâng cao diện tích sàn nhà ở đô thị; tỷ lệ nhà kiên cố và bán kiên cố; tỷ lệ dân cư được cấp nước sạch; tỷ lệ xử lý các loại chất thải; tỷ lệ các đường phố chính, ngõ xóm được chiếu sáng; tỷ lệ phủ sóng thông tin di động trên dân số toàn đô thị; tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn khu công nghiệp và y tế nguy hại;...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình, cụ thể như sau:

- Giai đoạn 2016 - 2020, UBND tỉnh phê duyệt Chương trình của cấp huyện chưa kịp thời (có 03 địa phương đến năm 2020 mới được phê duyệt Chương trình phát triển đô thị của cấp huyện như thành phố Nha Trang, huyện Khánh Sơn và huyện Cam Lâm).

- Giai đoạn 2021 - 2025, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030 tại Quyết định số 914/QĐ-UBND ngày 13/4/2021... mà không phê duyệt Chương trình Phát triển đô thị tỉnh, không phê duyệt Chương trình phát triển từng đô thị theo quy định tại Thông tư số 12/2014/TT-BXD của Bộ Xây dựng về việc hướng dẫn lập, thẩm định và phê duyệt Chương trình phát triển đô thị là chưa đúng quy định. Điều này dẫn đến việc UBND cấp huyện xây dựng các tiêu chí đô thị chưa có sự thống nhất, một số huyện xác định tiêu chí cụ thể ở mức thấp nên ảnh hưởng đến kết quả chung toàn tỉnh. Riêng huyện Diên Khánh giai đoạn 2021 - 2025 không ban hành Chương trình phát triển đô thị của huyện mà chỉ ban hành Chương trình hoàn thiện kết cấu hạ tầng đô thị, phát triển Diên Khánh trở thành thị xã là chưa đúng quy định.

- Công tác lập, quản lý và thực hiện quy hoạch đô thị, xây dựng còn hạn chế, chưa đồng bộ, còn chồng chéo, chắp vá, không thống nhất với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch ngành, lĩnh vực; còn nhiều quy hoạch được phê duyệt chưa phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và các quy định hiện hành. Đầu tư phát triển các dự án đô thị trên địa bàn chậm so với quy hoạch; chưa chú trọng phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp đối với những nơi nâng cấp từ xã lên phường; nhà ở cho các đối tượng chính sách, người thu nhập thấp chưa được triển khai đồng bộ; công tác bồi thường, giải tỏa, tái định cư, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho lao động trong vùng triển khai dự án còn nhiều bất cập; các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị để Khánh Hòa đạt các tiêu chí đô thị trực thuộc Trung ương chưa được đầu tư nâng cấp, mở rộng theo quy hoạch.

- Một số đơn vị, địa phương chưa đánh giá hết tầm quan trọng của Chương trình, do vậy trong công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương đôi khi còn chậm trễ, chưa được chặt chẽ, ảnh hưởng đến việc kiểm tra, rà soát, đánh giá thực hiện Chương trình.

- Việc bố trí nguồn lực trong cả hai giai đoạn đã không đáp ứng kế hoạch đề ra, nguyên nhân là do nhu cầu vốn theo Chương trình là rất lớn. Nhiều dự án hạ tầng khung đô thị chưa được quan tâm bố trí nguồn vốn để triển khai thực hiện. Việc huy động các nguồn lực, các thành phần kinh tế tham gia thực hiện chương trình còn hạn chế; xã hội hóa nguồn vốn đầu tư trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, thể dục thể thao,... chưa thật sự thu hút được sự quan tâm của xã hội và của các nhà đầu tư. Ngoài ra, vấn đề tạo sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư trong việc xây dựng và phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh cũng còn một số hạn chế nhất định.

- PV: Xin Ông cho biết nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, hạn chế như trên là gì?

- Ông Trần Mạnh Dũng: Qua các buổi làm việc và giám sát thực tế tại UBND tỉnh, các Sở và các địa phương trên địa bàn tỉnh, Đoàn giám sát nhận thấy, những hạn chế, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình phát triển đô thị xuất phát từ những nguyên nhân khách quan và chủ quan.

* Về nguyên nhân khách quan: Tình hình suy thoái kinh tế, thiên tai, dịch bệnh liên tiếp xảy ra làm cho nguồn lực của tỉnh gặp rất nhiều khó khăn. Các nguồn lực hỗ trợ từ Trung ương sau khi có Kết luận số 53-KL/TW ngày 24/12/2012 của Bộ Chính trị tuy có nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh. Phân cấp giữa Trung ương và chính quyền địa phương chưa đủ mạnh, nhất là phân cấp về thẩm quyền ban hành thể chế, tổ chức bộ máy và biên chế. Việc phân định ranh giới giữa đất quốc phòng và đất dân sự ở một số khu vực thuộc vịnh Cam Ranh chưa có sự thống nhất, gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước về phát triển đô thị.

Mặt khác, Khu Kinh tế Vân Phong không nằm trong 05 nhóm khu kinh tế ven biển ưu tiên tập trung đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ nên nguồn Trung ương bổ sung còn hạn chế so với các khu thuộc nhóm ưu tiên phân bổ ngân sách, chỉ đáp ứng một phần các dự án hạ tầng thiết yếu, chưa thể bố trí cho các dự án hạ tầng xã hội, trong đó bao gồm việc phát triển đô thị.

* Về nguyên nhân chủ quan, trước hết là, sự phối hợp giữa tỉnh với các Bộ, ngành Trung ương chưa được gắn kết chặt chẽ và thường xuyên nên việc tháo gỡ các khó khăn vướng mắc chưa kịp thời trong thực hiện các nhiệm vụ. Sự phối hợp giữa các ngành, các cấp thuộc tỉnh trong việc triển khai các nhiệm vụ, đề án có lúc chưa đồng bộ.

Bên cạnh đó, năng lực dự báo chưa đáp ứng đầy đủ. Năng lực tham mưu, đề xuất của các sở, ban, ngành trong công tác quản lý nhà nước ở các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế… còn nhiều hạn chế, nhất là trong nhận thức và vận dụng các quy định của pháp luật.

Công tác huy động các nguồn lực chưa đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội; việc phân bổ nguồn vốn đầu tư công còn dàn trải, chưa được hài hòa giữa các địa phương; nhiều công trình trọng điểm, có quy mô lớn tiến độ thực hiện còn chậm. Một số dự án đầu tư cơ sở hạ tầng trên địa bàn tỉnh đang gặp khó khăn do có sự thay đổi chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập đã làm ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư.

- PV: Với mục tiêu phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đến năm 2030, Đoàn giám sát đã có những kiến nghị gì, thưa Ông?

- Ông Trần Mạnh Dũng: Nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế và tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong việc triển khai thực hiện Chương trình, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, Tỉnh ủy và của HĐND tỉnh, đạt được mục tiêu phát triển toàn tỉnh Khánh Hòa trở thành đô thị văn minh, hiện đại, có chất lượng môi trường sống tốt và là trung tâm kinh tế biển, kinh tế du lịch, dịch vụ lớn của cả nước; tạo nền tảng đến năm 2030, Khánh Hòa phát triển toàn diện trên các lĩnh vực để trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, Đoàn giám sát kiến nghị UBND tỉnh một số nội dung sau:

Thứ nhất, Thực hiện rà soát, trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030 bảo đảm tuân thủ các quy định, định hướng của Trung ương và phù hợp với các Quy hoạch có liên quan đã được phê duyệt; chỉ đạo tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt Chương trình phát triển đô thị toàn tỉnh và chương trình phát triển từng đô thị theo đúng quy định tại Nghị định số 35/2023/NĐ-CP ngày 20/6/2023 của Chính phủ Sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Trong đó, cần xác định cụ thể mục tiêu cần đạt được đối với tỉnh và từng đô thị; danh mục các dự án trọng điểm cần phải đầu tư; cơ chế huy động các nguồn lực; các giải pháp cần thực hiện đối với từng mục tiêu cụ thể...

Thứ hai, Tổ chức triển khai có hiệu quả các quy hoạch quan trọng trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt. Chủ động phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương đẩy nhanh tiến độ lập, trình thẩm định và trình cấp thẩm quyền phê duyệt Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Nha Trang đến năm 2040; Quy hoạch chung đô thị mới Cam Lâm. Thực hiện rà soát, điều chỉnh và tiến tới phủ kín quy hoạch phân khu xây dựng, quy hoạch phân khu đô thị trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố; hỗ trợ kinh phí để các địa phương triển khai lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, làm cơ sở quản lý và kêu gọi đầu tư..

Thứ ba, Tiếp tục kêu gọi đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đô thị; các trung tâm dịch vụ, thương mại, trung tâm văn hóa, thể thao, các công trình giáo dục, y tế theo hướng xã hội hóa... Thực hiện đồng bộ các chương trình kinh tế - xã hội gắn với đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của đô thị.

Thứ tư, Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021-2030 đã được phê duyệt. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm về quy hoạch đô thị, về trật tự xây dựng đô thị, việc chấp hành các quy định pháp luật về đất đai, quy hoạch, nhà ở, môi trường…

- PV: Xin trân trọng cảm ơn Ông.

 

Thực hiện: Phương Anh