1. Thưa ông, được biết, tại kỳ họp thứ 3, QH khóa XIV khai mạc vào tháng 5 tới đây, Quốc hội sẽ thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13. Xin ông cho biết quan điểm của ông về việc sửa đổi, bổ sung bộ luật lần này?

  Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13 (BLHS năm 2015) được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 10, ngày 27/11/2015, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2016. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thi hành Bộ luật và Nghị quyết số 109/2015/QH13 của Quốc hội về việc thi hành BLHS năm 2015, các cá nhân, tổ chức đã phát hiện và phản ánh có nhiều sai sót kỹ thuật, một số quy định chưa hợp lý hoặc khó áp dụng nên Quốc hội khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số144/2016/QH13 ngày 29/6/2016 lùi hiệu lực thi hành của BLHS năm 2015 và các luật liên quan; đồng thời chỉ đạo các cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiến hành rà soát, điều chỉnh những sai sót, cập nhật những nội dung phù hợp với thực tiễn và thống nhất với các luật liên quan.

  Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội đã thảo luận, cho ý kiến lần đầu Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13. Qua thảo luận, vẫn còn nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chưa thống nhất với một số nội dung sửa đổi, bổ sung cũng như bày tỏ quan điểm cho rằng việc sửa đổi luật này cần được thực hiện triệt để, toàn diện; không quá câu nệ thời gian nhằm đảm bảo tính ổn định của pháp luật và phục vụ tốt công tác phòng, chống tội phạm.

  Sau kỳ họp thứ 2, Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã chỉ đạo Ủy ban tư pháp (UBTP) của Quốc hội phối hợp cùng cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan hữu quan tích cực nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các vị ĐBQH để tiếp thu chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật trên quan điểm:

  - Bổ sung một số vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn sau khi Bộ luật hình sự năm 2015 (BLHS năm 2015) được thông qua để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới;

  - Việc sửa đổi, bổ sung không làm thay đổi những chính sách hình sự lớn đã được cơ quan có thẩm quyền cho ý kiến và Quốc hội khóa XIII quyết định; không dẫn đến phải sửa đổi, bổ sung các đạo luật đang lùi hiệu lực thi hành cùng với BLHS năm 2015;

  - Đối với một số điều luật của BLHS năm 2015 mặc dù đã được định lượng chi tiết nhưng việc định lượng đó chưa hợp lý thì đề nghị giữ lại như cách quy định của BLHS năm 1999.

  Đến nay, các nội dung của dự thảo Luật đã đạt được sự thống nhất cao giữa UBTP, Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các bộ, ngành liên quan, đã được UBTVQH thảo luận, cho ý kiến tại phiên họp thứ 7 và đang lấy ý kiến các đại biểu Quốc hội để tiếp tục được chỉnh lý, hoàn thiện trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 3.

  2. Xin ông cho biết những nội dung sửa đổi bổ sung cơ bản của Bộ luật hình sự 2015 tại kỳ họp này ?

  Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 xin ý kiến lần này đã tập trung vào sửa đổi, bổ sung 141 điều của Bộ luật hình sự 2015, gồm 18 điều thuộc Phần Những quy định chung và 123 điều thuộc Phần Các tội phạm, trong đó có 38 điều sửa đổi về kỹ thuật, 102 điều sửa đổi về nội dung quy định trong điều luật, bãi bỏ 01 điều.

  Về phần quy định chung, các nội dung được sửa đổi, bổ sung tập trung vào các vấn đề như: Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại; về nguyên tắc xử lý; về phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi; về chuẩn bị phạm tội; về đồng phạm; về không tố giác tội phạm; về phạt tiền; về hình phạt tử hình; về tha tù trước thời hạn có điều kiện; về hoãn chấp hành hình phạt tù; về xóa án tích theo quyết định của Tòa án; về khiển trách và hòa giải tại cộng đồng.

  Về phần các tội phạm, phạm vi sửa đổi, bổ sung tập trung vào 123 điều, trong đó, đáng lưu ý là các nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau: Về quy định xác định hàm lượng chất ma túy để quy ra khối lượng hoặc thể tích; Về việc bổ sung quy định “lá, rễ, thân, cành, hoa, quả hoặc bộ phận khác của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định; về quy định số lượng, khối lượng, thể tích, giá trị đối với hàng cấm làm căn cứ định tội, định khung hình phạt; về Tội gây ô nhiễm môi trường; về Tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm…

  Dự thảo lần này cũng thống nhất với đề nghị của nhiều đại biểu Quốc hội, bỏ Điều 292 BLHS năm 2015 về Tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông. 

  Đối với những vẫn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, dự thảo luật trình 02 phương án để Quốc hội quyết định.

  3. Xin ông cho biết ý nghĩa của việc sửa đổi bổ sung Bộ luật hình sự năm 2015?

  Có thể nói, việc sửa đổi Bộ luật hình sự 2015 là một hiện tượng lần đầu xảy ra trong lịch sử lập pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo quan điểm cá nhân tôi, việc sửa đổi bổ sung Bộ luật hình sự năm 2015 đã thể hiện tinh thần cầu thị, tinh thần trách nhiệm và dân chủ sâu sắc của Quốc hội. 

  Tinh thần cầu thị này đã thể hiện qua việc Quốc hội đã ghi nhận và tiếp thu các ý kiến phát hiện các sai sót của Bộ luật hình sự 2015 khi bộ luật mới được ban hành, kịp thời ra Nghị quyết đình chỉ thi hành Bộ luật và các luật liên quan đồng thời chỉ đạo các cơ quan hữu quan khẩn trương, nghiêm túc tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ những nội dung còn sai sót, cập nhật những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn. 

  Tinh thần trách nhiệm và dân chủ thể hiện sâu sắc trong các phiên thảo luận tại tổ, tại hội trường, khi các ĐBQH bằng tâm huyết, kiến thức, kinh nghiệm và ý thức trách nhiệm với đất nước, với Nhân dân đã tích cực tham gia phát biểu ý kiến với mong muốn hoàn thiện Bộ luật hình sự, công cụ phòng chống tội phạm hữu hiệu của nhà nước; trong việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp thu, chỉnh lý, giải trình các ý kiến góp ý của ĐBQH cũng như các cơ quan, tổ chức, cá nhân một cách thấu đáo, khoa học.

  Việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự 2015 lần này sẽ hoàn thiện cơ bản pháp luật về đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp 2013.

  Xin cảm ơn ông!

Bùi Thị Yến