Từ sau kỳ họp thứ Nhất đến nay, trong bối cảnh dịch Covid 19 bùng phát và diễn biến hết sức phức tạp, gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế và tính mạng, sức khỏe của Nhân dân, Quốc hội đã phát huy vai trò là người đại diện của Nhân dân, tích cực chủ động đồng hành và tạo mọi điều kiện thuận lợi về mặt thể chế cùng Chính phủ triển khai có hiệu quả các chủ trương, chính sách phòng chống dịch theo phương châm sức khỏe, tính mạng của nhân dân là trên hết, là trước hết.
Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV (Nghị quyết 30/2021/QH15). Trong đó, khẳng định cả hệ thống chính trị, toàn quân, toàn dân, cộng đồng doanh nghiệp đã chung sức, đồng lòng, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách, triển khai quyết liệt, đồng bộ, sáng tạo, linh hoạt nhiều chủ trương, biện pháp để kiểm soát đại dịch Covid-19 và thực hiện tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước.
Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, khó lường, nhất là sự xuất hiện các biến chủng mới, đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của Nhân dân, tác động tiêu cực đến đời sống của Nhân dân, Quốc hội yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các cấp, các ngành, các địa phương cần chủ động bám sát tình hình thực tế, tiếp tục tăng cường các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt, hiệu quả hơn nữa để kiểm soát tốt dịch Covid-19. Thực hiện cắt giảm tối thiểu 50% kinh phí hội nghị, công tác trong và ngoài nước còn lại của các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương và tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên khác còn lại của năm 2021; thu hồi các khoản chi thường xuyên chưa thực sự cần thiết, chậm triển khai để bổ sung dự phòng ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, tập trung cho công tác phòng, chống dịch. Đồng thời, giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định và chịu trách nhiệm về việc thực hiện một số giải pháp cấp bách trong phòng, chống dịch như: áp dụng biện pháp hạn chế một số phương tiện, yêu cầu người dân không ra khỏi nơi cư trú trong khoảng thời gian nhất định, tại một số khu vực, địa bàn cần thiết; tổ chức các lực lượng để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trong vùng có dịch; biện pháp đặc biệt về thông tin liên lạc và sử dụng các phương tiện thông tin liên lạc và các biện pháp khác có thể áp dụng trong tình trạng khẩn cấp để ngăn chặn kịp thời dịch bệnh lây lan. Ưu tiên sử dụng ngân sách nhà nước và huy động mọi nguồn lực hợp pháp khác cho công tác phòng, chống dịch. Bảo đảm an sinh xã hội, việc làm, chăm lo sức khỏe và đời sống Nhân dân, đặc biệt là người có công, gia đình chính sách, người nghèo, phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người yếu thế và lực lượng tuyến đầu chống dịch; tiếp tục có biện pháp thiết thực, hiệu quả hỗ trợ cụ thể cho người dân, người lao động, người sử dụng lao động, doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của dịch,…
Những nội dung được Quốc hội quyết nghị liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại Nghị quyết 30/2021/QH15 tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chủ động, linh hoạt hơn trong chỉ đạo, điều hành công tác phòng, chống dịch Covid-19, kịp thời kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh. Đây là quyết định đúng đắn, đáp ứng kịp thời đòi hỏi của thực tế, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Quốc hội trước Nhân dân; khẳng định Quốc hội luôn hành động, đồng hành cùng Chính phủ và cả hệ thống chính trị trong phòng, chống dịch, chăm lo, bảo vệ sức khỏe cho Nhân dân.
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định và Nghị quyết số 30/2021/QH15 của kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV, trong thời gian giữa hai kỳ họp, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, cơ quan thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội đã tập trung làm việc ngày đêm, kể cả ngày thứ Bảy, Chủ nhật, phối hợp chặt chẽ với Chính phủ và các cơ quan hữu quan, giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhanh nhạy, kịp thời ban hành nhiều Nghị quyết rất quan trọng, cho phép Chính phủ quy định và tổ chức thực hiện nhiều nội dung khác với quy định của luật hiện hành để đáp ứng yêu cầu cấp bách về phòng, chống dịch COVID-19 và nhiều chính sách quan trọng, thiết thực để huy động nguồn lực, hỗ trợ cho người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 với tổng số tiền lên đến gần 100.000 tỷ đồng. Tại các phiên họp thường kỳ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất ban hành Nghị quyết bổ sung nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2021 số tiền là 14.620 tỷ đồng từ nguồn cắt giảm tiết kiệm chi ngân sách nhà nước năm 2021; giao Chính phủ sử dụng nguồn bổ sung dự phòng này để ưu tiên chống dịch, đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Nghị quyết số 30/2021/QH15 của Quốc hội và báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội theo quy định; Thông qua Nghị quyết về ban hành chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi COVID-19 từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp; Nghị quyết về một số giải pháp miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết nghị thành lập Tổ Công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thực hiện Nghị quyết số 30/2021/QH15 của Quốc hội liên quan đến công tác phòng, chống COVID-19, gồm 07 thành viên do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định làm Tổ trưởng; Tổ Công tác có nhiệm vụ giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo công tác theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 30/2021/QH15 của Quốc hội, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác phòng, chống dịch COVID-19. Giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo việc chuẩn bị các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội được quy định tại Nghị quyết số 30/2021/QH15.
Trong khuôn khổ chuyến tham dự Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 5 (WCSP5) tại Cộng hòa Áo, thăm làm việc với Nghị viện châu Âu (EP), Vương quốc Bỉ và thăm chính thức Cộng hòa Phần Lan từ ngày 5-11/9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn công tác của Quốc hội Việt Nam đã thúc đẩy ngoại giao vaccine để hỗ trợ tích cực, đồng hành cùng Chính phủ phòng, chống dịch COVID-19; Đến nay, trong khuôn khổ chuyến công tác, Bỉ và Slovakia đã hỗ trợ 200.000 liều vaccine và cam kết hỗ trợ, nhượng lại nhiều triệu liều vaccine. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đã hỗ trợ các trang thiết bị và vật tư y tế, nhất là các bộ kit xét nghiệm COVID, tổng trị giá đạt trên 1.028 tỷ đồng (không bao gồm 200.000 liều vaccine do Bỉ và Slovakia tài trợ và một số vật tư y tế khác)…Ngoài ra, trong khuôn khổ chuyến thăm, một số hợp đồng liên quan đến sản xuất kit xét nghiệm, nghiên cứu và sản xuất vaccine đã được ký kết…
Qua đó, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã góp phần quan trọng cùng cả nước ngăn chặn, kiểm soát được dịch bệnh, duy trì sản xuất kinh doanh, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp vượt qua khó khăn, thử thách.
Thực hiện chủ trương đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV đã quyết định tổ chức Diễn đàn Kinh tế xã hội thường niên trong nhiệm kỳ khoá XV nhằm tập hợp, phát huy trí tuệ không chỉ với gần 500 đại biểu Quốc hội mà cả các đại biểu Quốc hội các thời kỳ, của người dân, cử tri, cộng đồng doanh nghiệp; hình thành và khai thác mạng lưới các chuyên gia, các nhà khoa học, các nhà quản lý. Diễn đàn sẽ là Mạng lưới sáng kiến Quốc hội Việt Nam, cả ở trong nước và ngoài nước góp phần hỗ trợ Quốc hội nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng quốc gia.
Tọa đàm tham vấn chuyên gia về kinh tế - xã hội tổ chức ngày 27/9/2021 là một trong những hoạt động đầu tiên trong khuôn khổ Diễn đàn để các tổ chức, các ngành, các cấp và đông đảo chuyên gia tham dự, cung cấp thông tin, trao đổi, thảo luận, đánh giá tình hình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, từ đó có những luận cứ khoa học và thực tiễn tốt nhất để xem xét, quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, khuyến nghị các nội dung để Chính phủ, các cấp, ngành điều hành và tổ chức thực hiện tốt hơn theo chức năng nhiệm vụ được giao.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã có buổi làm việc trực tuyến từ điểm cầu Nhà Quốc hội với Đoàn đại biểu cấp cao Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN. Buổi làm việc được thực hiện trực tuyến tại Việt Nam, Hoa Kỳ và một số nước ASEAN. Tại buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã lắng nghe các kiến nghị đề xuất của đại diện các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang có hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam và cam kết Quốc hội luôn đồng hành và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Hoa Kỳ đầu tư thành công, bền vững, lâu dài ở Việt Nam.
Những hoạt động nêu trên bước đầu thể hiện là một Quốc hội hành động, tiếp nối truyền thống khát khao đổi mới và cống hiến, luôn đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm trong mọi quyết sách, vì sự phát triển bền vững của đất nước./.