Tiếp tục phiên chất vấn tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV, sáng ngày 31/10/2018, ĐBQH Lữ Thanh Hải – Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Khánh Hòa đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Theo đại biểu, tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV, đại biểu đã chuyển ý kiến cử tri đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhưng đến nay chưa nhận được ý kiến trả lời của Bộ trưởng để đại biểu thông tin đến cử tri được biết.

  Theo đó, đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết thời gian gần đây có nhiều sai phạm trong quản lý nhà nước về đất đai đối với việc giao đất, thu hồi đất, thuê đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, lấn chiếm mặt nước biển trái phép… Các cơ quan chức năng, Thanh tra Chính phủ đã vào cuộc và kịp thời xử lý, chấn chỉnh.

  Qua theo dõi, cử tri thấy mặc dù vụ việc thuộc lĩnh vực liên quan đến công tác quản lý đất đai bị vi phạm, tuy nhiên ít thấy thanh tra ngành Tài nguyên và Môi trường vào cuộc để ngăn chặn, xử lý kịp thời. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết sự đảm nhiệm của bộ máy ngành Thanh tra Tài nguyên và Môi trường với chức năng, nhiệm vụ trong tình hình hiện nay có phù hợp không? Bộ trưởng có chỉ đạo, giải pháp khắc phục trong lĩnh vực này.

  Trả lời ý kiến chất vấn của đại biểu Lữ Thanh Hải, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhất trí và đánh giá các vi phạm trong lĩnh vực đất đai hiện nay là rất phức tạp nhưng hoạt động thanh tra chuyên ngành về đất đai chưa đáp ứng được yêu cầu. Nguyên nhân của tình trạng này là do:

  - Bộ máy, tổ chức thực hiện thanh tra chuyên ngành đất đai còn bất cập. Ở Trung ương, Thanh tra Bộ có 03 Phòng làm công tác thanh tra về tài nguyên và môi trường, trong đó không có phòng chuyên trách thực hiện thanh tra đối với lĩnh vực đất đai. Theo quy định của Luật Thanh tra 2010, Tổng cục Quản lý đất đai không còn tổ chức thanh tra nhưng được giao thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về đất đai, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này là Cục Kiểm soát quản lý và sử dụng đất đai chỉ có 15 cán bộ. Ở địa phương, cấp tỉnh có Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường nhưng đội ngũ cán bộ thực hiện thanh tra về đất đai còn rất thiếu so với yêu cầu nhiệm vụ, chỉ có khoảng 3 – 5 cán bộ; ở cấp huyện không có thanh tra chuyên ngành về đất đai.

  - Kinh phí cấp cho hoạt động thanh tra, kiểm tra rất hạn hẹp, nhất là cấp Trung ương; cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu.

  - Chế tài về xử lý các vi phạm đối với cơ quan quản lý còn chưa rõ, chưa cụ thể.

  - Hiệu lực, hiệu quả các kiến nghị, xử lý của thanh tra, kiểm tra chuyên ngành đối với Ủy ban nhân dân các cấp còn hạn chế.

  Đất đai là lĩnh vực hiện đã thực hiện phân cấp mạnh mẽ các thẩm quyền cho chính quyền địa phương. Việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận, quyết định giá đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định. Kết quả tổng kết, sơ kết việc tổ chức thi hành Luật đất đai qua các thời kỳ cho thấy mặc dù chính sách, pháp luật về đất đai đã có nhiều đổi mới tiến bộ, song công tác tổ chức thi hành trên thực tiễn nhiều nơi chưa tốt. Do đó, để quản lý chặt chẽ và khai thác có hiệu quả tài nguyên, tài sản đất đai phục vụ tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, bên cạnh nhiệm vụ hoàn thiện chính sách, thể chế thì việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về “thanh tra, kiểm tra” là rất cần thiết, cần được quan tâm và tăng cường hơn.

  Theo đó, trong thời gian tới, cần sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra để xác định rõ địa vị pháp lý của cơ quan thực hiện thanh tra chuyên ngành đất đai ở Trung ương, ở cấp huyện nhằm tăng cường tính tập trung, thống nhất, chủ động và tự chịu trách nhiệm trong tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra Tài nguyên và Môi trường. Bên cạnh đó, cần tăng cường, đầu tư nhiều hơn cho công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành đất đai cả về nhân lực, kinh phí, trang thiết bị để đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai.

  Với vai trò là cơ quan Trung ương giúp Chính phủ thống nhất quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục tăng cường chỉ đạo, đôn đốc các địa phương thực hiện nghiêm các giải pháp đã được xác định trong Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 03/01/2018 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh công tác quản lý đất đai và trực tiếp tổ chức có hiệu quả các đoàn thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch đã đề ra./.

Vũ Nguyên.