Thực tế hoạt động của HĐND nhiều nhiệm kỳ qua cho thấy, những vấn đề gây khó khăn, cản trở hoạt động của HĐND suy cho cùng đều do công tác cán bộ chưa tốt, chưa tìm đúng người đặt đúng vị trí thích hợp. Vì vậy, ngay từ bây giờ, công tác quy hoạch, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ HĐND cho nhiệm kỳ tới phải được đặc biệt quan tâm, nhất là của các cấp ủy Đảng để lựa chọn được những đại biểu thực sự có năng lực, tâm huyết và bản lĩnh cho nhiệm kỳ tới. 

  Xung quanh vấn đề này, cộng tác viên trang tin xin ý kiến của ông Nguyễn Tấn Tuân, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh về một số nội dung sau:

  Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ là nhiệm vụ chính trị vô cùng quan trọng, có ý nghĩa sống còn và quyết định tương lai, sự phát triển của tổ chức, địa phương mình. Như chúng ta đã biết, cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác tổ chức, cán bộ là khâu "then chốt" của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là những cán bộ chủ chốt là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả. Xây dựng, quy hoạch đội ngũ cán bộ các cấp hướng đến sự phát triển lâu dài và bền vững của tổ chức. Việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đúng nhân sự làm nâng cao tính chủ động, sáng tạo, đoàn kết, quy tụ, phát huy được sở trường cá nhân và sức mạnh tập thể để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.

  Đối với cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, công tác quy hoạch, bồi dưỡng nhân sự, nhất là cán bộ chủ chốt có đủ năng lực để đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Thực tế chứng minh, khi chúng ta thực hiện tốt quy hoạch, bồi dưỡng nhân sự thì hoạt động của Hội đồng nhân dân sẽ vô cùng hiệu quả, đại biểu dân cử thật sự đại diện cho tiếng nói, lợi ích của Nhân dân, xứng đáng là công bộc của Nhân dân và đấu tranh bảo vệ quyền, lợi ích của Nhà nước và của Nhân dân. Ngược lại, công tác quy hoạch, bồi dưỡng cán được thực hiện chưa tốt sẽ làm suy giảm lòng tin của người dân, để lại nhiều tác động, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của địa phương, đơn vị mình. Vì lẽ đó, các quy trình về công tác quy hoạch, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ cần phải thực hiện nghiêm túc, “chọn đúng người - giao đúng việc”, đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định của Trung ương và tình hình thực tế tại địa phương.

  Trên thực tế, những năm qua, mặc dù công tác cán bộ được các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương quan tâm, triển khai thực hiện quyết liệt. Tuy nhiên, việc quy hoạch, bố trí và sử dụng cán bộ, nhất là cán bộ dân cử ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương vẫn chưa đáp ứng đúng yêu cầu, mục đích đề ra. Một số trường hợp được quy hoạch chức danh lãnh đạo nhưng chưa gắn với đào tạo, bồi dưỡng một cách kịp thời. Do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, việc sử dụng cán bộ có lúc, có khâu chưa hiệu quả, cán bộ không thể phát huy hết năng lực, sở trường để đóng góp cho tổ chức, phục vụ Nhân dân; tôi nhận thấy chúng ta chưa thật sự mạnh dạn đổi mới quy hoạch, lựa chọn, tuyển chọn cán bộ có đủ tâm, đức và tài vào làm việc, thậm chí bố trí công việc chưa phù hợp với năng lực, chuyên môn vẫn còn phổ biến ở nhiều địa phương, điều đó ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan quyền lực của nhà nước ở địa phương. 

  Suy xét kỹ vấn đề, tình trạng trên là do công tác quy hoạch cán bộ thiếu tính tổng thể, liên thông giữa các cấp, các ngành, các địa phương; còn dàn trải, khép kín, chưa bảo đảm phương châm "động" và "mở". Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chậm đổi mới, chưa kết hợp chặt chẽ giữa lý luận với thực tiễn, chưa gắn với quy hoạch và theo chức danh. Ngoài ra, chính bản thân của một số cán bộ, công chức được quy hoạch thiếu rèn luyện, kém ý thức tự học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thậm chí khi được luân chuyển, điều động hoặc giới thiệu về cơ quan dân cử thì có biểu hiện không thích, bất đắc dĩ, gượng ép... của chính các cán bộ này. Mặc khác, trong nhận thức của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, thậm chí là cán bộ lãnh đạo chủ trì còn cho rằng hoạt động của HĐND chỉ là hình thức. Trong thời điểm chuẩn bị giới thiệu quy hoạch cán bộ nhiệm kỳ mới như hiện nay thì nguy cơ chạy chức, chạy quyền càng cao.

  Tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng Đề án thu hút nhân tài về công tác tại địa phương nhưng chưa phát huy hiệu quả, chưa giữ chân những người giỏi, có tài năng trong hoạt động công vụ, nhất là những người công tác tại cơ quan quyền lực nhà nước, người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân. 

  Xác định được tầm quan trọng của công tác quy hoạch trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Đảng đoàn Hội đồng nhân dân tỉnh đã báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy việc xây dựng Đề án quy hoạch cán bộ cho các chức danh chủ chốt của HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026, trong đó quy định chặt chẽ các yêu cầu, mục đích, tiêu chuẩn đại biểu HĐND, số lượng nguồn cán bộ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng nhân sự phải sát với thực tiễn, có tính tích cực, khả thi trên cơ sở nắm chắc đội ngũ cán bộ hiện có và cán bộ dự nguồn có năng lực, trình độ chuyên môn, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, cũng như dự báo được nhu cầu trước mắt và lâu dài. Điều này góp phần phát huy hiệu quả hoạt động của HĐND, nâng cao vị thế của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương gắn với tăng cường vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân, xứng đáng với niềm tin của người dân gửi gắm vào cơ quan dân cử.

  Câu 3: Để thực sự bố trí cán bộ đúng và đủ về cơ cấu, số lượng theo quy định, nhất là lựa chọn người không những có năng lực thực sự mà phải có tố chất làm đại biểu, là dám nói, nói thẳng, không sợ mất lòng và nói trên tinh thần xây dựng. Theo ông, cần những giải pháp gì, nhất là sự quan tâm của các cấp ủy Đảng và vai trò chủ động của Thường trực HĐND ?

  Công tác cán bộ là khâu khó, đòi hỏi cơ quan, địa phương và bản thân người thực hiện công tác cán bộ phải có tài năng, đức độ, chuẩn xác trong cách nhận định, đánh giá cán bộ. Đó chính là cơ sở cho việc quy hoạch, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ về lâu dài. Do đó, các cấp ủy đảng, thường trực HĐND các cấp cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ công tác cán bộ theo hướng: Xuyên suốt, liên tục, đa chiều, theo tiêu chí, bằng sản phẩm, thông qua khảo sát, công khai kết quả; chuẩn hoá, siết chặt kỷ luật, kỷ cương đi đôi với tạo môi trường, điều kiện để thúc đẩy đổi mới, sáng tạo phục vụ phát triển, có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Mạnh dạn đưa những người thiếu năng lực, làm việc hạn chế chưa phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ ra khỏi nền công vụ. Kiên quyết hủy bỏ, thu hồi các quyết định không đúng về công tác cán bộ, đồng thời xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân sai phạm, có hành vi tham nhũng trong công tác cán bộ. Cụ thể hóa để thực hiện hiệu quả cơ chế dân biết, dân bàn, dân giám sát công tác cán bộ; mở rộng các hình thức lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân đối với từng đối tượng cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị một cách phù hợp. Xây dựng khung đánh giá chất lượng hoạt động đối với đại biểu không chuyên trách và chuyên trách; trong đó xem xét, nghiên cứu những quy định cụ thể về khung thời gian tối thiểu cần phải thực hiện các hoạt động của đại biểu HĐND các cấp theo Luật định. Đặc biệt, việc tham gia hoạt động của các đại biểu khi xây dựng và góp ý Luật; hoạt động giám sát của đại biểu là thành viên các Ban; công tác phối hợp giám sát với HĐND các cấp; hoạt động tiếp xúc cử tri; tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo; hoạt động của các Tổ đại biểu; hoạt động giám sát chuyên đề, giám sát thường xuyên, khảo sát; phối hợp giám sát, khảo sát; hoạt động tại kỳ họp... của đại biểu HĐND các cấp không chuyên trách và chuyên trách. Từ khung đánh giá chất lượng hoạt động này của đại biểu sẽ xây dựng các tiêu chí chấm điểm đánh giá năng lực làm cơ sở cho công tác quy hoạch, bồi dưỡng và phát hiện nhân tố có đủ tư cách, năng lực, phẩm chất… để hoàn thành nhiệm vụ người đại biểu dân cử.

  Chú trọng mở rộng hơn nữa tính dân chủ, công khai, minh bạch trong tuyển dụng, bố trí, giới thiệu quy hoạch, thẩm định, rà soát quy hoạch, mở rộng đối tượng quy hoạch theo hướng động và mở; thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, phẩm chất đạo đức; có chính sách đãi ngộ, thu hút nhân tài trong và ngoài tỉnh về công tác tại tỉnh; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, chuẩn hóa, siết chặt kỷ luật, kỷ cương của Đảng, nhằm khắc phục những sơ hở, hạn chế, yếu kém, khuyết điểm trong công tác quy hoạch, bố trí cán bộ, không ngừng bổ sung, hoàn thiện công tác quy hoạch đảm bảo cơ cấu, số lượng, chất lượng theo quy định; tăng cường kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức chạy quyền.

  Câu 4: HĐND là cơ quan đại diện cho tiếng nói, quyền làm chủ của Nhân dân. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là công tác chuẩn bị nhân sự đại biểu HĐND phải bảo đảm tính thống nhất về quan điểm ý Đảng nhưng phải được lòng dân. Theo ông, cần những giải pháp gì để bảo đảm yêu cầu này?

  Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, do Nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Do đó, để phát huy vị trí, vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, yêu cầu đặt ra cho HĐND các cấp trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 là phải tập trung chuẩn bị tốt công tác nhân sự đại biểu HĐND, đảm bảo vừa hồng, vừa chuyên.

  Ngoài những quy định chung về cơ cấu, thành phần theo quy định và theo tinh thần của một số Nghị quyết của Trung ương, Tỉnh ủy như: Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6 (khóa XII) về một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 19/5/2018 của Ban chấp hành Trung ương về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Chương trình phát triển nguồn nhân lực đến năm 2030, Nghị quyết của HĐND tỉnh về việc thu hút nhân tài phục vụ cho địa phương.., tôi cho rằng các cấp ủy đảng, các ngành cần quan tâm chú trọng thêm một số giải pháp sau đây:

  - Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ; trong đó, chú trọng đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa đào tạo với rèn luyện trong thực tiễn. Thực hiện nghiêm túc chế độ học tập, bồi dưỡng lý luận chính trị, cập nhật kiến thức cho cán bộ, nhất là cán bộ trẻ được đào tạo ở nước ngoài, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ công nghiệp 4.0.

  - Xác định việc lựa chọn nhân sự đại biểu HĐND là nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm tính thống nhất về mặt chủ trương của Đảng trong công tác nhân sự nhưng phải có lộ trình, bước đi vững chắc, đáp ứng yêu cầu cả trước mắt và lâu dài, phù hợp với thực tiễn của địa phương, tránh hình thức.

  - Quy hoạch các chức danh lãnh đạo chủ chốt phải đảm bảo theo đúng yêu cầu, cơ cấu, số lượng, chất lượng theo quy định, nhưng nhất thiết phải biết hiệp thương, lựa chọn những cán bộ trẻ, cán bộ nữ, người có đạo đức, tri thức, bản lĩnh chính trị vững vàng, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm của người đại biểu dân cử, gắn bó mật thiết với Nhân dân và chăm lo đến đời sống người dân, đề xuất được những chính sách nâng cao chất lượng, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân; đặt lợi ích của Nhân dân, Nhà nước lên trên lợi ích cá nhân.

  - Xây dựng cơ chế về thu hút và trọng dụng nhân tài theo hướng không phân biệt đảng viên hay người ngoài Đảng để giới thiệu những người có tài năng để tuyển dụng, bổ nhiệm vào các vị trí trong hoạt động công vụ.

  - Coi trọng và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác cán bộ ở các cấp, các ngành; kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện quy trình công tác cán bộ. Kết hợp chặt chẽ giữa lý luận với thực tiễn, gắn quy hoạch theo chức danh, tránh tình trạng sắp xếp, bố trí, phân công, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử dù đúng quy trình nhưng chưa đúng người, đúng việc. 

  - Phát huy vai trò của Nhân dân tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ. Cụ thể hóa và thực hiện có hiệu quả cơ chế dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát trong công tác cán bộ, xây dựng và quy hoạch đội ngũ cán bộ. Nghiên cứu mở rộng các hình thức lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân đối với từng đối tượng cán bộ, lãnh đạo trong hệ thống chính trị một cách phù hợp.

  Với những giải pháp nêu trên, tôi tin chất lượng hoạt động của HĐND các cấp trong nhiệm kỳ mới 2021-2026 sẽ từng bước được đổi mới, nâng cao, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo cử tri trên địa bàn tỉnh đã gửi gắm niềm tin vào người đại biểu dân cử. 

Gia Ngọc-Mỹ Hạnh