Trả lời:

  Hiện tượng cho vay nặng lãi đang trở thành một vấn nạn đáng lo ngại, để lại những hậu quả vô cùng nặng nề cho xã hội. Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

  "1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

  2. Trường hợp các bên có thoả thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ."

  Như vậy, theo quy định trên của Bộ luật dân sự thì nếu lãi suất cho vay vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp Luật khác có liên quan quy định khác thì gọi là “cho vay nặng lãi”. Tuy nhiên, hành vi cho vay nặng lãi chưa cấu thành tội cho vay nặng lãi theo quy định của Bộ luật Hình sự. Nó phải thỏa mãn đầy đủ các yếu tố được quy định tại Điều 163 Bộ luật hình sự.

  “1. Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

  2. Phạm tội thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ 6 tháng đến ba năm.

  3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

  Như vậy, việc cho vay nặng lãi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thỏa mãn hai dấu hiệu sau đây:

  Một là, lãi suất cho vay cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên, vượt quá ngưỡng 20%/năm của khoản tiền vay mà pháp luật cho phép.

  Hai là, hành vi cho vay nặng lãi mang tính chất chuyên nghiệp, nghĩa là đó là hành vi thường xuyên, trở thành một nghề nghiệp, lợi dụng sự khó khăn, bức bách của người đi vay để lấy lãi cao.

Luật gia – Phan Gia Ngọc