Ngày Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 được ấn định là ngày Chủ nhật ngày 22 tháng 5 năm 2016. Đây được xem là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, là dịp để cử tri phát huy quyền và nghĩa vụ công dân, lựa chọn bầu ra những người tiêu biểu xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình trong cơ quan quyền lực Nhà nước ở Trung ương và địa phương, trao đổi với chúng tôi, ông Lê Xuân Thân - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử tỉnh đã trả lời phỏng vấn liên quan đến công tác bầu cử tại tỉnh Khánh Hòa.
1. Xin chào ông, xin ông cho biết hiện nay tình hình triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa diễn ra như thế nào?
Căn cứ Nghị quyết số 1129/2016/UBTVQH ngày 14/01/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chỉ thị 51-CT/TW của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, trong đó đặt ra yêu cầu cuộc bầu cử diễn ra vào ngày Chủ nhật, ngày 22 tháng 5 năm 2016 phải đảm bảo được tiến hành "dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm".
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, tỉnh Khánh Hòa đã tập trung chỉ đạo thành lập Ủy ban bầu cử, tổ giúp việc và các tiểu ban: tuyên truyền; giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiểu ban đảm bảo cơ sở vật chất; tiểu ban an ninh, trật tự an toàn xã hội theo đúng quy định.
Hiện nay, Ủy ban bầu cử tỉnh đã tổ chức Hội nghị giao ban, tập huấn nghiệp vụ công tác bầu cử; tổng hợp số tổ bầu cử trên địa bàn tỉnh là 1.002 tổ; đề nghị Công an tỉnh khắc 1.002 dấu tổ bầu cử; chỉ đạo Ủy ban bầu cử cấp huyện đôn đốc các xã lập và niêm yết danh sách cử tri theo đúng thời gian quy định. Chỉ đạo thiết kế, lên danh sách in ấn các tài liệu phục vụ công tác bầu cử gồm: hòm phiếu, Quốc huy, nội quy phòng bỏ phiếu, thể thức bỏ phiếu, tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, bản tổng hợp kết quả kiểm phiếu đại biểu HĐND các cấp, biên bản xác định kết quả đại biểu HĐND, biên bản kiểm kê phiếu bầu, phù hiệu .v.v..; đồng thời đề nghị Ủy ban bầu cử các huyện và cơ quan liên quan khẩn trương cập nhật các văn bản hướng dẫn của Hội đồng bầu cử Quốc gia về bổ sung, chỉnh lý một số mẫu văn bản phục vụ công tác bầu cử và việc bầu cử tại các đơn vị vũ trang nhân dân, trong đó cử tri huyện Trường Sa bầu cử sớm 1 tuần (15/5/2016).
Đến thời điểm hiện nay, tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức xong Hội nghị hiệp thương lần 3, lập danh sách chính thức 10 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XIV, trong đó có 3 đại biểu nữ, 2 đại biểu là người dân tộc thiểu số, 2 đại biểu trẻ dưới 40 tuổi. Danh sách người ứng cử vào Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2016-2021 có 87 người, trong đó có 31 đại biểu nữ, 3 đại biểu là người dân tộc thiểu số và 15 đại biểu trẻ, dưới 35 tuổi. Hiện tại, các địa phương đang tập trung chỉ đạo, kiểm tra công tác bầu cử, triển khai các phương án đảm bảo an ninh trật tự, chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ tốt nhất cho bầu cử. Nhìn chung công tác triển khai bầu cử trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã thực hiện đồng bộ, kịp thời, theo đúng hướng dẫn của cấp trên.
2. Trong quá trình tiến hành cuộc bầu cử, công tác tuyên truyền đóng vai trò rất quan trọng, đóng góp vào sự thành công của cuộc bầu cử. Xin ông cho biết đến thời điểm hiện nay công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 tại tỉnh Khánh Hòa như thế nào?
Có thể khẳng định rằng: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, diễn ra sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII gắn liền với công tác cán bộ liên quan đến trách nhiệm của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương. Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là hình thức dân chủ trực tiếp, là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước Pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa nói chung và cơ quan quyền lực nhà nước nói riêng ở nước ta. Do đó, để giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của cử tri, hiểu rõ các quy định về trình tự bầu cử và thể thức bầu cử, qua đó cổ vũ động viên cử tri thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân, nêu cao tinh thần trách nhiệm để lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn, xứng đáng bầu vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 thì công tác tuyên truyền đóng vai trò rất quan trọng, góp phần vào sự thành công của bầu cử.
Chính vì vậy, trong thời gian qua, Ủy ban bầu cử tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, treo pano, băng rôn về công tác bầu cử đạt nhiều kết quả. Nội dung tuyên truyền tập trung vào mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử; các văn bản hướng dẫn về cuộc bầu cử của Đảng, Nhà nước, văn bản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng bầu cử Trung ương, Ủy ban bầu cử địa phương; tuyên truyền về Nhà nước và Quốc hội Việt Nam; tuyên truyền về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và hoạt động của Quốc hội theo Hiến pháp 2013, Luật tổ chức Quốc hội và Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015; Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 mới được ban hành. Đặc biệt tập trung tuyên truyền các nguyên tắc, quy trình bầu cử, tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, về quyền bầu cử, quyền ứng cử của công dân và trách nhiệm của cử tri trong quá trình tham gia bầu cử. Tuyên truyền về sự ủng hộ của nhân dân với đường lối đổi mới của Đảng; phong trào thi đua lập thành tích chào mừng cuộc bầu cử; biểu dương kịp thời những đơn vị và cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác bầu cử, nhất là công tác bầu cử ở nơi biên giới, hải đảo, các vùng có nhiều khó khăn, các vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và vùng có đông đồng bào theo các tôn giáo; thông tin kết quả các lần hội nghị hiệp thương ở các cấp..v.v..
3. Từ nay cho đến thời điểm bầu cử (22/5/2016) chỉ còn chưa đến một tháng nhưng được biết hiện nay có một số đơn thư kiến nghị, phản ánh liên quan đến đại biểu ứng cử. Vậy với vai trò là Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử tỉnh, xin ông cho biết trình tự giải quyết đơn thư của công dân liên quan đến công tác bầu cử như thế nào?
Về việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về người ứng cử, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về những sai sót trong việc lập danh sách những người ứng cử được thực hiện theo Hướng dẫn số 20-HD/UBKTTƯ ngày 12/01/2016 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Đối với việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan đến người ứng cử đại biểu Quốc hội, việc lập danh sách những người ứng cử đại biểu Quốc hội được gửi đến Ban Bầu cử đại biểu Quốc hội, Ủy ban Bầu cử ở tỉnh, Hội đồng Bầu cử Quốc gia do các cơ quan này giải quyết. Trường hợp người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị không đồng ý với kết quả giải quyết của Ban Bầu cử, Ủy ban Bầu cử thì có quyền khiếu nại đến Hội đồng Bầu cử Quốc gia. Quyết định của Hội đồng Bầu cử Quốc gia là quyết định cuối cùng.
Việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan đến người ứng cử đại biểu HĐND, việc lập danh sách những người ứng cử đại biểu HĐND ở cấp nào thì được gửi đến Ban bầu cử đại biểu HĐND ở cấp đó. Trường hợp người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị không đồng ý với kết quả giải quyết của Ban Bầu cử thì có quyền khiếu nại đến Ủy ban Bầu cử ở cấp tương ứng. Quyết định của Ủy ban Bầu cử là quyết định cuối cùng.
Trong thời hạn 10 ngày trước ngày bầu cử, Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Ủy ban Bầu cử, Ban Bầu cử ngừng việc xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về người ứng cử và việc lập danh sách những người ứng cử.
Đối với tỉnh Khánh Hòa đã thành lập tiểu ban giải quyết khiếu nại tố cáo. Tiểu ban giải quyết khiếu nại tố cáo triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo Kế hoạch đã ban hành về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021; thống nhất chuyển các đơn thư kiến nghị, phản ánh của công dân đến Thanh tra tỉnh để xem xét, tham mưu giải quyết theo thẩm quyền và báo cáo kết quả về Ủy ban bầu cử tỉnh để có cơ sở trả lời cho công dân theo đúng quy định.
Xin cám ơn ông!
Mỹ Hạnh